Sağ olasın ‘Faiz Lobisi!’
Faizi, “Lobi” mi yükseltiyor, yoksa “Merkez Bankası” mı bilemiyorum ama, ortada bir gerçek var. Türkiye’nin reel faizi yüksek.
Reel faizin yükseklik ölçüsü nedir? Türkiye’de reel faiz ne kadar, başka ülkelerde ne kadar? İşte budur.
Merkez Bankası’nın reel faiz grafiğine bakalım. Bloomberg ve Merkez Bankası kaynaklı bilgileri bir araya getirerek değişik ülkelerin ne kadar reel faiz ödediğine bakalım. Neyin ne olduğu anlaşılır. Biz şimdilerde Brezilya ve Macaristan’dan sonra dünyada en fazla reel faiz ödeyen ülkeyiz.
Dolar neden ucuzluyor?
Dolar neden ucuzluyor? Tabii ki doların dünya piyasalarındaki değerindeki iniş çıkışlar esastır amma ve lakin bizim için önemli olan doların bolluğudur...
Türkiye’ye yatırım ve faiz için dolar girişi artınca dolar ucuzlar. Giriş yavaşlayınca dolar fiyatı tırmanışa geçer.
Garanti Yatırım’ın Araştırma bölümünden İktisatçı Gizem Öztok Altınsaç, geçen hafta Türk Lirası’nın değer kazanmasına yol açan gelişmeleri kağıda dökmüş.
1. Dünya’da likidite bolluğu var: ABD‘de ve AB’de piyasaya boyuna para sürülüyor. Çin’in parası bol. Likidite bolluğu risk iştahını yükseltiyor.
2. Bizde reel faiz yüksek: Türkiye dünyada yüksek reel faiz veren nadir ülkelerden biri. Rusya’da reel faiz %5, Macaristan da ise %4-4.5 civarında iken bu iki ülkeyi %3 reel faiz ile Türkiye izliyor.
3. Cari açık küçülürse döviz talebi de azalacak: 2011’de cari açık GSYH’nin %10’una denk geliyordu. 2012’de ise cari açığın azalıyor olması, döviz talebinin de göreceli olarak azalacağı anlamına geliyor. TL değerini artırıcı etken
4. Türkiye 2011’i iyi bitirmedi, 2012 daha iyi olabilir: 2011 yılında Türk Lirası çok değer yitirdi. Yabancı yatırımcılar 2012 için daha iyimser.
5. Reel kur 2003’ten beri en düşük seviyelerde: Bu seviye azalan cari açık çerçevesinde reel anlamda değerlenme olasılığını destekliyor.
6. Sıkı para politikası devam edecek: Sıkı para politikasışu aşamada Türk Lirası lehine gözüküyor.
7. Merkez Bankası Türk Lirası’nın değer kaybetmesini istemiyor: Döviz alım ihalelerine Temmuz 2011 tarihinde ara verildiğinde sepet 2.00 seviyesinde idi ve enflasyon %6.5’lardaydı. Oysa bugün döviz 2.02 seviyelerindeyken enflasyon %10.5 seviyesinde. Enflasyonun ancak 2013 ortasında %5 olan hedefe yakınlaşması bekleniyor. Bu süreci hızlandıracak her olasılık (TL nin değer kazanması) MB tarafından olumlu karşılanacak.
TEHLİKE YOK MU?
Dünyada para bol. Bizim reel faizimiz yüksek... Döviz girişi devam eder.
Döviz hem bol olur hem ucuz satılır... Tehlike yok... Denilebilir mi?
Garanti Yatırım’ın İktisatçısı Gizem Öztok Altınsaç uyarıyor:
1. Düşük finansman ihtiyacına rağmen cari açığın finansmanı hala kritik: Şimdilerde küresel piyasalarda likidite bolluğundan kaynaklanan bir iyimserlik olsa da, genel makro görünüme baktığımızda Türkiye’nin en önemli dış finansörlerinden olan Avrupa’nın durumu halen çok karışık ve iyiye gittiği de söylenemez.
2. Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) Aralık ortasındaki refinansman ihaleleri: Bu durum Avrupa bankalarına önemli oranda zaman kazandırdı ve geçici de olsa rahatlattı. .
3. Türkiye’nin dış açığın finanse edilememe riski var mı? Bu sorunun cevabı hem finansman kalitesine, hem de yurtdışı piyasaların durumuna bağlı . Finansman kalitesinde görece düzelme olmasına rağmen cari açığın halen %60’ı kısa vadeli akımlarla finanse ediliyor. Daha çok spekülatif hareket ediyorlar, bu da ekonomide kırılganlığı artırıyor.
Son dönemde uzun vadeli finansmanın payının artıyor olması olumlu. Özel sektörün dış borç çevirme rasyosu 2011 başındaki %80 seviyelerinden %120’lere yükseldi.